رضايت به حكم خدا و تسليم او شدن . مردم اميد دارند به حكم الهى ، و تسليم او مىگردند و تسليم شدن تضمين سعادت است . و امّا نظر مبالات به شهود حقيقت ، يعنى ديدن حقيقت و پىبردن به اينكه هيچ‌چيز غيرحق ، قابل ارزش نيست . چشمى كه خدابين شده ا ست غير او را نمىبيند و حب دنيا را از قلب خود بيرون مىنمايد و اين تجريد انقطاع براى عامه مردم است . الدرجة الثانية : تجريد الانقطاع عن التعريج على النّفس بمجانبة الهوى و تنسّم روح الأنس و شيم برق الكشف . مجرد نمودن انقطاع است از اين‌كه آن را تعالىاى براى نفس خود بينى ، با دورى از هواى نفس و لمس كردن نسيم انس و ديدن برق كشف . درجهء دوم وارستگى از تمايلات نفسانى است كه سه جزء دارد ، اول دورى از هوى و هوس ، دوم دلمس كردن نسيم انس ، سوم ديدن برق كشف است . انسان بايد از شر نفس به خدا پناه ببرد . بيچاره آن آدمى كه خزانه‌دار نفس است . بايد هوى و هوس را فرو گذارد و خود را به فضاى امن الهى برساند . خدا در دل مؤمنان مىآيد اما آنچه در اين ميان اهميت دارد آماده نگهداشتن دل است . آنگاه نسيم انس را درك مىكند و نور كشف را مىيابد . وقتى آن نور تام را كشف كرد به مقا فنا نائل مىشود . الدرجة الثالثة : تجريد الانقطاع الى السّبق بتصحيح الاستقامة و الاستغراق فى قصد الوصول و النّظر الى اوائل الجمع . مجرد كردن انقطاع از مراتب قبلى ، از طريق اصلاح استقامت و غرق شدن در انگيزهء وصل و ديدار نخستين طلايه‌هاى مقام جمع تجريد انقطاع . اين درجه با فراهم آوردن ابزارى قابل وصول است كه خواجه آنها را بيان داشته كه به توضيح آنها مىپردازيم : الف ) « تصحيح استقامت » كه همان مفهوم « فَاسْتَقِمْ كَما أُمِرْتَ » « 1 » است ، پايدارى كنيد در راه خدا . مردان خدا در مير استقامت رنج بسيارى را متحمل مىشوند چنانچه رسول

--> ( 1 ) . هود / 112 .